November 1943. Vanuit de staatsgevangenis in Rome schrijft de Italiaans-Joodse uitgever en humanist Leone Ginzburg een brief aan zijn jonge vrouw. Enkele dagen daarvoor is hij door de nazi’s gearresteerd vanwege zijn werk voor een verzetskrant. Ginzburg eindigt zijn brief met de oproep ‘Wees dapper’ – zoals hij zelf in de geest van Socrates probeert te handelen, ondanks de martelingen en de angst om zijn lot. De brief zal zijn laatste blijken te zijn.
Ginzburg heeft zijn strijd tegen het fascisme met de dood moeten bekopen. Zijn leven in dienst van het humanisme en het Europese beschavingsideaal is exemplarisch voor wat Rob Riemen de ‘adel van de geest’ noemt in dit gelijknamige boek. Aan de hand van meeslepende gesprekken en verhalen neemt Riemen ons mee naar onder anderen Socrates, Spinoza, Nietzsche en Thomas Mann, en houdt hij een hartstochtelijk en overtuigend pleidooi voor klassieke humanistische waarden: de cultivering van de menselijke ziel; de onophoudelijke zoektocht naar waarheid; de moed om zelf wijs te durven zijn.
Adel van de geest, waarvan de vertaalrechten aan twintig landen zijn verkocht en dat alom wordt gewaardeerd als een klein literair meesterwerk, is een onmisbare handleiding voor weldenkende mensen in turbulente tijden, en tegelijkertijd een verheffende wandeling door de wereldliteratuur. Een essentieel boek voor lezers op zoek naar wijsheid, over de grote vragen van nu – die van alle tijden blijken te zijn.
Rob Riemen (1962) is essayist en oprichter-directeur van het internationaal gerenommeerde Nexus Instituut in Tilburg.
